Richtlijn
Pijn bij gevorderde stadia van COPD of hartfalen
Medicatie
diclofenac
Verwerking
Mag fijngemaakt worden.
Diclofenac heeft de minste gastrointestinale-bijwerkingen; er is een contra-indicatie bij CVA/ myocardinfarct.
Volgens de WHO-ladder kan een NSAID gegeven worden bij stap 1 (niet-opioïde medicamenteuze behandeling) en als toevoeging aan een behandeling met zwak en sterkwerkende opioïden.
Dosering
Bij nociceptieve pijn bij patiënten met een gevorderd stadium van COPD: tot 3 dd 50 of 2 dd 75 mg.
*Bij ouderen: 2-3x per dag 25 mg.
*In de stervensfase: staken.
*Bij leverfunctiestoornissen: niet voorschrijven.
*Bij nierfunctiestoornissen: Geef aan patiënten met een: eGFR minder dan 30 ml/min geen diclofenac, tenzij er sprake is van dialyse met geen of weinig restdiurese, zie ook tabel 2 ‘Adviezen per stadium van chronische nierschade’. Overleg bij dialyse en geen of weinig restdiurese met de nefroloog of een normale dosering gegeven kan worden. Bij een eGFR van 30 tot 59 ml/min alleen na zorgvuldige weging van potentiële risico’s diclofenac in de laagste mogelijke effectieve dosering voorschrijven. Monitor de nierfunctie tijdens de behandeling. Probeer eventuele bijkomende risicofactoren (hypovolemie, nefrotoxische medicatie) zoveel mogelijk te verminderen of te voorkomen.
Bijwerkingen
Zie NSAID’s algemeen. Specifiek voor diclofenac:
Bij 1-10% van de patiënten: hoofdpijn, duizeligheid, vertigo, misselijkheid, braken, diarree, dyspepsie, buikpijn, flatulentie, anorexie, stijging van transaminasewaarden, huiduitslag en na intramusculaire toediening reacties, pijn en onderhuidse verharding op de injectieplaats.
Zelden trombocytopenie, leukopenie, anemie waaronder hemolytische en aplastische anemie, agranulocytose, overgevoeligheidsreacties, anafylactische reacties (waaronder hypotensie en shock), angio-oedeem, desoriëntatie, depressie, slaperigheid, slapeloosheid, nachtmerries, prikkelbaarheid, psychotische effecten, angst, paresthesie, geheugenstoornissen, convulsies, tremor, aseptische meningitis, smaakstoornissen, cerebrovasculair accident, visusstoornissen, wazig zien, dubbelzien, oorsuizen, gehoorbeschadiging, hartkloppingen, pijn op de borst, hartfalen, myocardinfarct, hypertensie, vasculitis, astma (met dyspneu), pneumonitis, gastritis, gastro-intestinale bloeding, bloedbraken, bloederige diarree, melaena, gastro-intestinale ulcera (met of zonder bloeding of perforatie), (hemorragische) colitis, obstipatie, stomatitis, glossitis, oesofageale afwijking, diafragma-achtige intestinale vernauwing, pancreatitis, (fulminante) hepatitis, geelzucht, leverafwijking, levernecrose, leverfalen, urticaria, vorming van blaasjes op de huid, eczeem, erytheem, erythema multiforme, SJS, TEN, exfoliatieve dermatitis, haaruitval, fotosensibilisatie, (allergische) purpura, jeuk, acute nierfunctiestoornis, hematurie, proteïnurie, nefrotisch syndroom, interstitiële nefritis, renale papillaire necrose, oedeem en na intramusculaire toediening abcesvorming en necrose op de injectieplaats.
Interacties
Zie NSAID’s algemeen. Specifiek voor diclofenac: bij combinatie met tenofovir disoproxil is acute nierbeschadiging gemeld.